Transport kolejowy

Początki transportu kolejowego sięgają czasów Starożytnego Rzymu gdzie wykorzystywano do niego konie oraz specjalne wyżłobienia w drogach. Jednak początki kolei w znanej nam formie możemy datować na połowę dziewiętnastego wieku. Pierwsza trasa kolejowa powstała pomiędzy Stockton i Darlington w Wielkiej Brytanii i obsługiwana była przez parowozy. Popularność transportu kolejowego wynika z dużej ładowności pociągów, braku utrudnień związanych z ruchem innych pojazdów oraz z dość dużych prędkości jakie mogą uzyskiwać pociągi. Kolej jest szczególnie popularna w krajach azjatyckich takich jak Chiny, Indie czy Japonia. Rozwój kolei jest tam szczególnie imponujący. Sieć kolei wysokich prędkości jest już stosunkowo dobrze rozwinięta i znacznie przewyższa tą znaną nam z Europy. Transport kolejowy zajmuje się zarówno przewozem osób jak i towarów. Z reguły transport osób wymaga subsydiowania przez państwo natomiast przewozy towarowe są bardzo dochodową dziedziną gospodarki. Obecnie kolej przeżywa okres rozkwitu i ciągle jest unowocześniana jako ciekawa alternatywa dla transportu lotniczego i morskiego.

Polska kolej

W naszym kraju niestety transport kolejowy nie jest nadzwyczajnie rozwinięty, Kolej trapią podobne problemy co transport kołowy. Przede wszystkim jest to brak odpowiedniej infrastruktury, tory w naszym kraju nie są przystosowane do osiągania przez pociągi wysokich prędkości. Jedynym wyjątkiem jest Centralna Magistrala Kolejowa, która była zaprojektowana w taki sposób aby umożliwić pociągom osiąganie prędkości nawet do stu sześćdziesięciu kilometrów na godzinę. Na tej trasie ustanowiony został przez włoski pociąg ?toppolino?rekord prędkości wynoszący 250 kilometrów na godzinę. Niestety większość polskich tras kolejowych jest w fatalnym stanie i nie pozwala na osiąganie satysfakcjonujących prędkości w związku z czym podróżowanie pociągami jest czasochłonne i męczące. Oczywiście w planach są inwestycje, miedzy innymi zakup szybkich pociągów oraz stopniowa modernizacja szlaków kolejowych ale proces ten będzie przebiegał przez wiele lat i nieprędko będziemy mogli w szybki sposób podróżować po naszym kraju pociągami jak ma to miejsce w Europie Zachodniej oraz Azji.

Koleje wysokich prędkości

W krajach zachodnich oraz w Azji ostatnimi czasy bardzo popularne stało się wykorzystanie do transportu pasażerskiego szybkich pociągów zwanych ?kolejami wysokich prędkości?. Krajami przodującymi w wykorzystaniu teg typu kolei są Francja w Europie oraz Chiny i Japonia w Azji. Szybkie koleje poruszają się na specjalnie przygotowanych do tego celu torowiskach oraz wykorzystuje się specjalne pociągi o budowie modułowej. Charakteryzują się one napędem elektrycznym oraz bardzo aerodynamiczną sylwetką. Bardzo wysoka jakość torowisk oraz nowoczesne składy pozwalają na bardzo szybką, bo nawet do około trzystu kilometrów na godzinę, i komfortowa podróż. Dzięki takim właściwościom pociągi takie jak francuski TGV z powodzeniem konkurują z liniami lotniczymi w pozyskiwaniu pasażerów. Obecnie w wielu krajach europejskich oraz azjatyckich pracuje się na opracowaniem jeszcze szybszych i bardziej komfortowych pociągów z wykorzystaniem technologii poduszki magnetycznej. Dzięki tej technologii wyeliminowane zostanie tarcie miedzy kołami a torami co pozwoli na osiąganie zawrotnych prędkości.

Japońskie pociągi typu Shinkansen

Japonia to kraj gdzie sieć szybkich kolei jest bardzo dobrze rozwinięta. Japońskie szybkie pociągi noszą nazwę Shinkansen i pojawiły się na trasach kolejowych w kraju kwitnącej wiśni w tysiąc dziewięćset sześćdziesiątym czwartym roku z okazji odbywających się w Japonii Igrzysk Olimpijskich. Pierwsza linia kolejowa obsługiwana przez szybkie pociągi połączyła miasta Tokio oraz Osaka. Japońskie pociągi typu Shinkansem początkowo poruszały się z prędkością dwustu kilometrów na godzinę, która stopniowo była zwiększana żeby obecnie przekraczać nawet trzysta kilometrów na godzinę. Pociągi tego typu poruszają się po torach o standardowej szerokości w odróżnieniu od reszty japońskich pociągów, które używają węższych torów. Legendarna jest punktualność pociągów Shinkansem, maksymalne opóźnienie w skali roku wynosi zaledwie trzydzieści sześć sekund. Japońskie pociągi dzierżą również rekord prędkości, który wynosi pięćset siedemdziesiąt cztery kilometry na godzinę. Shinkansen są bez wątpienia jednym z symboli Japonii i znakomitym przykładem technologicznego zaawansowania tego kraju.

Francuskie pociągi TGV

Francja jest prekursorem na skalę europejską w używaniu kolei wysokich prędkości. Pierwsze plany stworzenia sieci kolejowej wysokich prędkości pojawiły się już w latach sześćdziesiątych dwudziestego stulecia. Początkowo zakładano wykorzystanie pociągów o napędzanych turbinami gazowymi ale w wyniku kryzysu paliwowego zarzucono ten pomysł i wykorzystano zdobyte doświadczenia przy budowie pociągów zasilanych prądem elektrycznym. Pierwsze pociągi typu TGV pojawiły się na trasach kolejowych we Francji w tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym pierwszym roku. Pierwsza linia przystosowana do obsługi pociągów TGV połączyła Paryż z Lyonem. Szybka kolej okazała się być ogromnym sukcesem i nastąpił jej bardzo szybki rozwój. Obecnie pociągi typu TGV kursują na trasach nie tylko we Francji ale obsługują regularne połączenia z innymi europejskimi krajami takimi jak Szwajcaria, Holandia czy poprzez tunel pod kanałem La Manche ? wielka Brytania. Szybkie pociągi typu TGV w znaczący sposób przyczyniły się do rozwoju gospodarczego całego kraju oraz pozwoliły na znaczący rozwój ekonomiczny wielu regionów kraju.

Włoskie pociągi Pendolino

Szybkie pociągi Pendolino zostały skonstruowane we Włoszech i zostały specjalnie przystosowane do rozwijania bardzo znacznych prędkości nawet na krętych trasach kolejowych. Możliwe jest to dzięki zastosowaniu bardzo nowoczesnego systemu pozwalającego na wychylanie się wagonów na zakrętach. Ta unikalna właściwość pozwala na stosowanie tego typu szybkich pociągów na trasach kolejowych dotychczas używanych przez tradycyjne pociągi. Dzięki temu nie jest konieczne budowanie nowych torów oraz specjalnych trakcji elektrycznych. Składy typu Pendoliono są bardzo popularne w Europie i są wykorzystywane przez koleje między innymi w Wielkiej Brytanii, Czechach czy Portugalii. Również Polskie Koleje Państwowe niedawno podpisały umowę przedwstępna na dostarczenie pociągów Pendolino do naszego kraju. Jest to jeden z etapów modernizacji naszej kolei. Niestety w celu redukcji kosztów zakupu pociągi będą pozbawione mechanizmu wychylającego co stawia pod znakiem zapytania sensowność całej inwestycji. Szczęśliwie istnieje możliwość późniejszego dokupienia i montażu takiego mechanizmu.

Transport kolejowy

Sięgając do słownika, znajdziemy w nim definicję według której transport kolejowy jest jedną z odmian, czy też gałęzi transportu, którą zaliczyć będziemy mogli do transportu lądowego. Aby możliwe było przemieszczanie się składowych kolejowych niezbędna będzie oczywiście odpowiednia infrastruktura, w skład której wchodzą linie kolejowe zbudowane z torów i trakcji elektrycznej, a także stacje, na których znajdują się przystanki, dworce, czy też rozbudowane zaplecze techniczne i miejsca umożliwiające załadunek lub wyładunek pociągów towarowych. Pociągi poruszać muszą się po szynach, nie ma więc możliwości skręcania nimi lub zmiany trasy kursu. Wypadnięcie z torów jest bowiem równoznaczne z wykolejeniem, który najczęściej może być dosyć tragiczny w skutkach. Pociągi jednak muszą zmieniać czasami trasę swojej jazdy, co umożliwiają im bocznice oraz specjalne przekładnie, czyli mechanizmy przestawiające układ torów i kierujące pociąg w inną stronę. Kiedyś przekładnie te obsługiwać trzeba było ręcznie, obecnie natomiast transport kolejowy posiada w pełni zautomatyzowane rozwiązania.

Rodzaje kolei

Od początku kolejnictwa wykształciło się wiele specyficznych rodzajów kolei, którą wyróżnić będziemy mogli ze względu na rodzaj torów, charakterystyki trasy, funkcji oraz zastosowanego napędu. Co do podziału ze względu na tory chodzi tutaj przede wszystkim o ich rozstaw, czy też materiał wykonania. Najpopularniejsza będzie kolej konwencjonalna, która z zasady na całym świecie posiada ten sam rozstaw szyn, czyli 1435mm. Dużą popularnością w niektórych miejscach cieszy się także kolej wąskotorowa, która jak sama nazwa może już sugerować posiadać będzie mniejszy rozstaw szyn. Według charakterystyki trasy wyróżnić możemy natomiast kolej ciężką oraz lekką. Ta pierwsza obejmuje większą pociągów, kolej lekka natomiast dotyczy tych  składów i linii, które prowadzone są środkiem jezdni albo poboczami dróg i odnosiła będzie się przede wszystkim do tramwajów i tym podobnych. Jeśli chodzi o podział kolei ze względu na funkcje to tutaj wyróżnić będziemy mogli na przykład kolej krajową, regionalną i na przykład lokalną. Nazwa wskazuje nam na jakich obszarach dane składy się poruszają. Oprócz tego wyróżnimy także kolej towarową, która będzie służyła do przewozu szerokiej gamy towarów specjalnymi pociągami, czy też kolej przemysłową, która funkcjonuje między innymi na terenie danych zakładów pracy i tak dalej.

Infrastruktura kolejowa

Transport kolejowy bez odpowiedniej infrastruktury nie miał by prawa bytu. Jej elementy takie jak linia kolejowa, tory, mosty, wiadukty, tunele, sieci trakcyjne, będą niezbędne do funkcjonowania całości w miarę bezpiecznie. W przypadku kiedy mówimy o infrastrukturze kolejowej nie możemy zapominać o stacjach kolejowych. W ich przypadku wyróżnić będziemy mogli trzy podstawowe rodzaje stacji, a mianowicie techniczne, towarowe oraz osobowe, które służyły będą do obsługi innych rodzajów pociągów, co sugerować może nam już sama ich nazwa. Nad całą infrastrukturą jeśli chodzi o kolej czuwał będzie administrator, którym jest przewoźnik kolejowy, odpowiada on także za organizację ruchu oraz rozkład poszczególnych tras. W wielu krajach liczba przewoźników przeważnie nie ogranicza się do pojedynczej spółki, czy też firmy ? podobnie też jest w naszym kraju. Niestety, dla samych podróżnych niejednokrotnie może to być utrudnienie związane z koniecznością kupowania różnych biletów u różnych przewoźników.

Linia kolejowa

Według definicji encyklopedycznej linia kolejowa to jeden z elementów sieci kolejowej. Najczęściej składać będzie z dwóch lub także kilku torów łączących ze sobą dwa punkty. Do linii kolejowej zazwyczaj zaliczane będą także tereny, na którym znajduje się cała powierzchnia torowiska oraz wszystkie do nich przylegające, na których powstały budynki i cała infrastruktura kolejowa. Chociaż laik nie zdaje sobie z tego sprawy, to każdy pracownik kolei wie, że linie kolejowe na poszczególnych odcinkach posiadają swoje dokładne numery oraz nazwy jak i określenie długości od kolejnej stacji i tym podobne informację. Cała linia podzielona może być dzięki nim na mniejsze kawałki, które nazywać będziemy odcinkami, szlakami oraz odstępami. W skład jednego odcinka wchodzić mogą na przykład dwa szlaki. W skład jednego szlaku natomiast kolejne dwa odstępy i tak dalej. Wszystko to zależne jest od tego w jakim miejscu przebiega kolej i jak zaplanowany został w nim transport kolejowy oraz jaka technologia jest wykorzystywana.

Link1 | Link2 | Link3

Copyright © 2016. All Rights Reserved.